educaeducanet²educashopeducajobpisa2009.educa.cheducahelpeducatechbildungsmonitoringstipendieneducaguides
educa.ch Logo
deutschfrançaisitalianorumantschenglishSitemap
tschertgar
ActualInstrucziunScolastsSistem da furmaziun
Home > Sistem da furmaziun > Sistem da furmaziun > 
Stampar
Stgalim terziar
 
Il stgalim terziar cumpiglia scolaziuns en il rom da la furmaziun professiunala superiura ed en il rom da las scolas autas:
 
Furmaziun professiunala superiura:
punct da glistaexamens professiunals federals (EPF) ed examens professiunals federals superiurs (EPS)
punct da glistascolas professiunalas superiuras (SPS).
 
Scolas autas:
punct da glistascolas autas universitaras (scolas autas universitaras chantunalas sco er scolas politecnicas federalas [SPF])
punct da glistascolas autas professiunalas (SAPr), inclusiv scolas autas d'art e da musica sco er scolas autas da pedagogia (SAP).
 
En il sectur terziar pon esser tant ils chantuns sco er la confederaziun activs en reguard legislativ ed els èn las instituziuns ch'èn responsablas per ils instituts da scolaziun. Tenor la constituziun federala (CF) ha la confederaziun la cumpetenza da regulaziun per la furmaziun professiunala superiura; ils chantuns exequeschan la furmaziun professiunala ed èn - ultra d'intginas purschidras privatas e d'intgins purschiders privats - las instanzas ch'èn responsablas per ils instituts da scolaziun da la furmaziun professiunala superiura. En il sectur da las scolas autas èn ils chantuns e la confederaziun per part activs en reguard legislativ, per part èn els las instituziuns ch'èn responsablas per las scolas autas. La confederaziun maina il sectur da las SPF ed è responsabla per las duas scolas politecnicas federalas (SPF). Ella ha la cumpetenza da reglar quellas. En il sectur da las scolas autas professiunalas ha la confederaziun relaschà la lescha davart las scolas autas professiunalas (LSAP). Las instituziuns ch'èn responsablas per las scolas autas professiunalas èn per regla ils chantuns u gruppas da chantuns. Las universitads chantunalas e las scolas autas da pedagogia (SAP) tutgan tar la cumpetenza da regulaziun dals chantuns, ils quals èn er las instanzas ch'èn responsablas per ellas.

Furmaziun professiunala superiura
Sin il stgalim terziar betg universitar serva la furmaziun professiunala superiura per intermediar e per acquirir las qualificaziuns ch'èn necessarias per pratitgar activitads professiunalas pretensiusas e da responsabladad. Ella è ina spezialitad da la Svizra che n'exista strusch en questa furma en auters pajais. Ella cumpiglia la scolaziun dal cader e la spezialisaziun da persunas che han absolvì ina furmaziun fundamentala professiunala da trais u da quatter onns u che han obtegnì ina qualificaziun equivalenta.

Ils circa 370 examens professiunals federals ed examens professiunals federals superiurs ch'èn renconuschids sa drizzan a persunas cun experientschas professiunalas che vulan approfundar lur enconuschientschas u che vulan sa preparar per ina funcziun directiva.
Las scolas professiunalas superiuras (SPS) porschan furmaziuns e studis da diplom supplementar ch'èn renconuschids sin plaun federal per ils secturs da la tecnica; da l'hotellaria, dal turissem, da l'economia da chasa; da l'economia; da l'agricultura e da la selvicultura; da la sanadad; dals fatgs socials e da la furmaziun da persunas creschidas; da l'art e da l'art applitgà.

Scolas autas
Las universitads chantunalas han ina vasta purschida da direcziuns da studi en ils secturs teologia e scienzas da las religiuns; giurisprudenza e criminologia; economia e politologia; medischina, farmaceutica e sanadad; scienzas socialas e lavur sociala; linguistica e litteratura, communicaziun ed infurmaziun; istorgia ed archeologia; scienzas umanas e scienzas d'art; scienzas natiralas e matematica; informatica e telecommunicaziun; scienzas da sport e scienzas da moviment.
Las scolas politecnicas federalas (SPF) porschan tranter auter scolaziuns da matematica e da scienzas natiralas, d'inschigneria e d'architectura sco er d'informatica e da telecommunicaziun.

Las scolas autas professiunalas (SAPr) permettan studis en ils secturs: tecnica e tecnologias d'infurmaziun; architectura, construcziun e planisaziun; chemia e scienzas da la vita; agricultura e selvicultura; economia e servetschs; sanadad, lavur sociala; design; art, musica, teater sco er psicologia applitgada e linguistica applitgada.

Las scolas autas da pedagogia (SAP) èn cumpetentas per la furmaziun da las persunas d'instrucziun. La scolaziun da persunas ch'èn responsablas per la furmaziun professiunala surpiglian las scolas autas u autras instituziuns dal sectur terziar.

Refurma da las scolas autas
Fin l'onn 2012 duain las scolas autas (scolas autas universitaras [SAU], scolas autas professiunalas [SAPr], scolas autas da pedagogia [SAP]) subir ina refurma: Ils chantuns e la confederaziun lavuran communablamain per obtegnair scolas autas d'auta qualitad e coordinadas sin plaun naziunal. La basa è il nov artitgel da la constituziun federala (CF, art. 63a). Tenor quest aritgel procuran la confederaziun ed ils chantuns communablamain per la coordinaziun e per la garanzia da la qualitad en ils fatgs da las scolas autas da la Svizra. Sco basa giuridica unitara vegn creada la nova lescha federala davart l'agid a las scolas autas e davart la coordinaziun en il sectur da las scolas autas svizras (LASA), la quala regla la promoziun finanziala da las scolas autas tras la confederaziun e la coordinaziun en il sectur da las scolas autas svizras. La lescha vegn a simplifitgar las structuras dals organs federals e chantunals da la politica universitara (entrada en vigur previsa: 2012). A medem temp vegnan ils chantuns a crear ina nova basa legala interchantunala per reglar la collavuraziun cun la confederaziun areguard la coordinaziun dal sectur da las scolas autas. Ultra da quai vegnan la confederaziun ed ils chantuns a far ina cunvegna davart la collavuraziun en il sectur da las scolas autas, e quai sin fundament da lur atgna basa legala.

Lescha federala
La lescha federala davart l'agid a las scolas autas e davart la coordinaziun en il sectur da las scolas autas svizras (LASA) ha las suandantas finamiras:
 
punct da glistacreaziun da scolas autas e d'instituts da perscrutaziun unitars en Svizra cun l'intent d'augmentar la qualitad da l'instrucziun, da la perscrutaziun e dals servetschs
punct da glistasimplificaziun da la controlla dal sistem general
punct da glistaunificaziun e simplificaziun da las reglas da finanziaziun
punct da glistacreaziun da mecanissems per meglierar la repartiziun da las incumbensas tranter las scolas autas en secturs che chaschunan spezialmain gronds custs.
 
Permeabilitad
Per ina meglra permeabilitad tranter ils differents tips da scola auta han las trais conferenzas da recturas e da recturs - conferenza da las recturas e dals recturs da las universitads svizras (CRUS), conferenza svizra da las scolas autas professiunalas (CSSAPr), conferenza svizra da las recturas e dals recturs da las scolas autas da pedagogia (COHEP) - relaschà l'onn 2007 ina cunvegna davart la permeabilitad che regla sut tge circumstanzas che la midada directa d'in studi da bachelor ad in studi da master d'in auter tip da scola auta è pussaivla.
Per l'admissiun d'absolventas e d'absolvents da la furmaziun professiunala superiura a studis da bachelor ad ina scola auta professiunala (SAPr) ha la conferenza svizra da las scolas autas professiunalas (CSSAPr) relaschà recumandaziuns. Sco tar il process da Bologna che ha lieu en las scolas autas persequitescha la Svizra sin il champ da la furmaziun professiunala il process da Copenhagen ch'è en curs sin il plaun europeic. La Svizra ha actualmain il status d'ina observatura. La permeabilitad en la furmaziun professiunala vegn promovida er cun resguardar eventualmain las cumpetenzas ch'èn vegnidas fatgas ordaifer las scolaziuns usitadas.
 
Ulteriurs chapitels
 
link internFurmaziun professiunala superiura
link internScolas autas professiunalas (SAPr)
link internScolas autas universitaras (SAU)
link internScolas autas da pedagogia (SAP)
 
Ulteriuras infurmaziuns davart la furmaziun professiunala superiura
 
link externUffizi federal da furmaziun professiunala e da tecnologia (UFFT)
link externUFFT: Furmaziun fundamentala professiunala
link externConferenza da las scolas autas spezialisadas
link externUFFT: Validaziun da la furmaziun
link externValidaziun da la furmaziun
link externGlista da professiuns
link externUFFT:  il process da Copenhagen
link externLexicon da la furmaziun professiunala
link externDocumentaziun FURMAZIUN PROFESSIUNALA
link externUST: Furmaziun e scienza
 
Ulteriuras infurmaziuns davart las scolas autas professiunalas (SAPr)
 
link externUffizi federal da furmaziun professiunala e da tecnologia (UFFT)
link externCDEP: Cussegl da scola auta spezialisada
link externCumissiun federala per las scolas autas spezialisadas (EFHK)
link externConferenza svizra da las scolas autas spezialisadas
link externScol'auta spezialisada Berna (BFH)
link externScol'auta Lucerna
link externScuola Universitaria Professionale della Svizzera Italiana (SUPSI)
link externScol'auta spezialisada Turitg (ZFH)
link externScol'auta spezialisada dal ost da la Svizra (FHO)
link externScol'auta spezialisada dal nordvest da la Svizra (FHNW)
link externConferenza da las scolas autas spezialisadas
link externHaute école spécialisée Les Roches-Gruyère
link externHaute école spécialisée de la Suisse occidentale (HES-SO)
link externScol'auta spezialisada privata Kalaidos
link externScolas autas spezialisadas: Adressas
link externUST: Furmaziun e scienza
link externSecretariat da stadi per furmaziun e perscrutaziun (SFP)
 
Ulteriuras infurmaziuns davart las scolas autas universitaras (SAU)
 
link externSecretariat da stadi per furmaziun e perscrutaziun (SFP)
link externConferenza universitara svizra (CUS)
link externConferenza da las recturas e dals recturs da las universitads svizras (CRUS)
link externUniversitad da Basilea
link externUniversitad da Berna
link externUniversité de Fribourg - Universitad Fribourg
link externUniversité de Genève
link externUniversité de Lausanne
link externUniversitad da Lucerna
link externUniversité de Neuchâtel
link externUniversitad da Son Gagl
link externUniversità della Svizzera italiana
link externUniversitad da Turitg
link externÉcole Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL)
link externScola politecnica federala Turitg (SPF - ETHZ)
link externInstitut de hautes études en administration publique (IDHEAP)
link externInstitut Universitaire Kurt Bösch (IUKB)
link externInstitut universitaire de hautes études internationales et du développement (IHEID)
link externStudis universitars a distanza Svizra
link externUST: Furmaziun e scienza
link externPermeabladad tranter las differentas spezias da scolas autas: Cunvegna da la CRUS, la CSAP e la COHEP dals 5 da november 2007
 
Ulteriuras infurmaziuns davart la scolaziun da persunas d'instrucziun
 
link externConferenza svizra dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP): Furmaziun da scolastas e scolasts
link externConferenza svizra da las directuras e dals directurs da las scolas autas da pedagogia (COHEP)
link externScola'auta da pedagogia Berna (PHBern)
link externFurmaziun universitara da scolastas e scolasts Freiburg
link externScola'auta da pedagogia da la scol'auta spezialisada dal Nordvest da la Svizra (PH FHNW)
link externHaute école pédagogique des cantons de Berne, du Jura et de Neuchâtel (HEP BEJUNE)
link externScola'auta da pedagogia Freiburg (PH FR) - Haute école pédagogique fribourgeoise (HEP FR)
link externScol'auta da pedagogia dal Grischun (SAPGR) - Alta scuola pedagogica dei Grigioni (ASP)
link externScol'auta da pedagogia Rorschach (PHR)
link externScol'auta da pedagogia Schaffusa (PHSH)
link externScol'auta da pedagogia Son Gagl (PHSG)
link externScol'auta da pedagogia Turgovia (PHTG)
link externAlta Scuola Pedagogica del Ticino (ASPTI)
link externHaute école pédagogique Lausanne (HEPL)
link externScol'auta da pedagogia Vallais (PH VS) - Haute école pédagogique du Valais (HEP VS)
link externScol'auta da pedagogia da la Svizra centrala (PHZ)
link externScol'auta da pedagogia Turitg (PHZH)
link externScol'auta interchantunala da la pedagogia curativa Turitg (HfH)
link externInstitut de Formation des Maîtresses et des Maîtres de l'Enseignement Secondaire du Canton de Genève (IFMES)
link externUniversité de Genève, Faculté de Psychologie et des Sciences de l'Education (FAPSE)
link externInstitut turitgais per la scol'auta da pedagogia da scola e didactica dal fatg  (ZHSF)
link externInstitut federal da scola auta per la furmaziun professiunala (IFFP)
link externScol'auta federala da sport Magglingen (EHSM)
link externUST: Furmaziun e scienza