Furmaziun en Svizra: Tge è nov?
 |  | Sin tut ils nivels da la furmaziun vegnan actualmain fatgas refurmas. Las finamiras politicas essenzialas en il sectur da la furmaziun per ils proxims onns èn da garantir la cumpetitivitad da la Svizra e da facilitar la mobilitad en il sectur da la furmaziun. |
Secturs da refurma
Quai signifitgescha concretamain:
Quai signifitgescha concretamain:
 | per render transparent e dirigibel l'entir sistem da la furmaziun svizzer, sviluppan la confederaziun ed ils chantuns in monitoring da furmaziun naziunal; là vegnan rimnadas ed elavuradas a moda sistematica infurmaziuns davart il sistem da la furmaziun. Il monitoring da furmaziun serva sco basa per la planisaziun da la furmaziun, per las decisiuns en la politica da furmaziun, per la giustificaziun e per la discussiun publica |
| armonisar la scola obligatorica cun determinar per tscherts roms e per tscherts temps standards da furmaziun ed als examinar regularmain; ultra da quai vegnan definids en ina nova cunvegna interchantunala per armonisar la scola obligatorica puncts impurtants sco la scolarisaziun pli tempriva e pli flexibla; |
| rinforzar e promover las cumpetenzas linguisticas cun coordinar, introducir pli baud ed evaluar en tut la Svizra l'instrucziun da linguas (emprima lingua locala, linguas naziunalas ed englais) |
| pussibilitar a tut ils giuvenils ina finiziun sin il stgalim secundar II ed optimar la midada da la scola obligatorica al stgalim secundar II |
| promover vinavant sin tut ils stgalims da furmaziun l'utilisaziun da las tecnologias d'infurmaziun e da communicaziun sco instrument da lavur da las scolaras e dals scolars sco era da las persunas d'instrucziun |
| augmentar la professiunalitad da las persunas d'instrucziun cun optimar lur recrutaziun e lur scolaziun e cun amplifitgar lur perspectivas professiunalas |
| promover cun ina legislaziun e cun ina reglamentaziun unitara ina reorganisaziun da las scolas autas svizras ed introducir en connex cun la decleraziun da Bologna studis da dus stgalims cun ils diploms da bachelor e da master en tut las scolas autas. |
Basas legalas
Areguard las basas legalas pon ins definir las suandantas incumbensas:
Areguard las basas legalas pon ins definir las suandantas incumbensas:
| Cun l'introducziun da la nova lescha davart la furmaziun professiunala (en vigur dapi il 1-1-2004) vegnan ussa fatgas las lavurs da realisaziun. |
| La nova reglamentaziun da las cumpetenzas finanzialas e da la gulivaziun da finanzas tranter la confederaziun ed ils chantuns maina tranter auter a midadas organisatoricas e finanzialas en il sectur da la scola speziala e dals stipendis: ils chantuns sulets surpiglian la responsabladad organisatorica e finanziala per la scolaziun speziala d'uffants e da giuvenils fin 20 onns. Concernent ils stipendis surpiglian ils chantuns l'entira responsabladad e l'entira finanziaziun da quels fin la fin dal stgalim secundar II. |
| L'onn 2004 è vegnì preschentà e silsuenter surlavurà in sboz davart ina nova constituziun da furmaziun (artitgel da basa davart la furmaziun). La discussiun en il parlament ha gì lieu l'atun 2005. La votaziun dal pievel è previsa per la fin da l'onn 2006. Ina finamira centrala è da rinforzar la collavuraziun tranter la confederaziun ed ils chantuns. Il text constituziunal menziunescha differents secturs, per ils quals ins sto chattar soluziuns unitaras per tut la Svizra: il cumenzament da l'onn da scola, la durada dals stgalims da furmaziun, la midada d'in stgalim a l'auter e la renconuschientscha dals diploms. Sch'ils chantuns na chattan betg tranter els u ensemen cun la confederaziun ina soluziun unitara davart la coordinaziun, po la confederaziun reglar sezza quests puncts impurtants. La nova constituziun da furmaziun cuntegna era in nov artitgel davart la scol'auta. |
| En connex cun il project davart las scolas autas svizras 2008 èsi planisà d'elavurar ina lescha che duai reglar a moda unitara sin ina basa constituziunala solida l'entir sectur da las scolas autas en Svizra (scolas politecnicas federalas [SPF], universitads chantunalas, scolas autas professiunalas). Questa nova lescha davart las scolas autas duai entrar en vigur l'onn 2008. |
| Ulteriuras infurmaziuns |
